Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym w leczeniu autyzmu

Czy terapia tDCS jest skuteczna w łagodzeniu objawów autyzmu (ASD)? Badania wskazują, że tak! W przeglądzie systematycznym, w którym ujęto 16 badań, wstępne dowody wykazują potencjalną przydatność terapii tDCS w leczeniu ASD u dzieci i młodzieży. Wyniki sugerują zmniejszenie nasilenia objawów i, zgodnie z raportami rodziców i obserwacjami klinicznymi, poprawę niektórych aspektów językowych. Trzeba jednak pamiętać, że próby kliniczne były niewielkie, ale dotychczasowe rezultaty zachęcają do dalszych badań. Co ciekawe, badania z mniejszą liczbą sesji stymulacyjnych zwykle skupiały się na efektach natychmiastowych lub krótkoterminowych, podczas gdy te z bardziej rozbudowanymi protokołami badały efekty długotrwałe. Z klinicznego punktu widzenia w przyszłych badaniach należy podjąć próbę wyjaśnienia długoterminowego wpływu tDCS na redukcję objawów ASD oraz opracowania optymalnego protokołu i czasu trwania interwencji.

Chociaż mechanizmy działania tDCS nie są jeszcze w pełni poznane, technika ta może sprzyjać korygowaniu nietypowych wzorców funkcjonowania mózgu. Dowody wskazują na nieprawidłowy rozwój synaps i plastyczność mózgu w ASD, co może częściowo odpowiadać za zmiany społeczne, komunikacyjne i behawioralne charakteryzujące to zaburzenie. Co więcej, kilka doniesień wskazuje na nierównowagę pobudzająco-hamującą i zmienione obwody neuronalne w ASD, z tendencją do miejscowej hiperłączności, hipołączności dalekiego zasięgu i asymetrii prawej półkuli, zarówno pod względem struktury, jak i różnych sieci funkcjonalnych, w tym między innymi językowych. Dokładniej, zmieniona łączność funkcjonalna między czołowymi i innymi obszarami korowymi została również opisana jako możliwy mechanizm patofizjologii ASD.

Przykładowe badania kliniczne

Pierwsze zidentyfikowane badanie zostało przeprowadzone przez Schneidera i Hoppa (2011), którzy sprawdzili, czy pojedyncza sesja 30 minut anodowego tDCS poprawi przyswajanie języka. Próba składała się z 10 dzieci (ośmiu mężczyzn) w średnim wieku 10 lat (zakres 6–21 lat; tylko jeden pacjent >17 lat). Diagnozę ASD ustalono na podstawie poprawionego wywiadu dotyczącego diagnozy autyzmu. Chociaż nie uwzględniono żadnego oznaczenia dotkliwości objawów, autorzy stwierdzili, że uczestnicy powinni mieć określone umiejętności prelingwistyczne, takie jak celowa komunikacja, świadomość sytuacyjna, kontakt wzrokowy, użycie pojedynczego / wielu słów lub zrozumienie prostych poleceń. Poziom przyswajania języka oceniano bezpośrednio przed sesją tDCS i po niej, za pomocą adaptacji Dwujęzycznego Testu Afazji (pierwotnie opracowanego do oceny upośledzenia różnych funkcji językowych u osób wcześniej dwujęzycznych). Nie zastosowano stymulacji pozorowanej. Autorzy odnotowali statystycznie istotny wzrost w wynikach składni (poprawa o 247%) i słownictwa (poprawa o 16%) między wartościami przed i po terapii. Jednak gdy poprawa składni pacjentów wahała się od 50% do 400%, u połowy nie odnotowano poprawy słownictwa (a pozostali poprawili się od 11% do 67%). Autorzy doszli do wniosku, że tDCS może stanowić ważną alternatywę leczenia trudności językowych w ASD, zwłaszcza w przyswajaniu składni.

Amatachaya i in. (2014) przeprowadzili randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane próbą pozorowaną badanie krzyżowe z udziałem 20 dzieci płci męskiej w wieku od 5 do 8 lat z rozpoznaniem łagodnego do umiarkowanego ASD (potwierdzone przez psychiatrę dziecięcego zgodnie z przeglądem klinicznym Podręcznika kryteriów diagnostyczno-statystycznych zaburzeń psychicznych, czwarte wydanie). Sesje anodowego i pozorowanego tDCS miały miejsce przez pięć kolejnych dni, ze stymulacją prowadzoną przez 20 minut na lewej korze przedczołowej. Oceny nasilenia objawów ASD i ogólnego funkcjonowania zostały przeprowadzone na początku badania i 1 tydzień później, i opierały się na ustrukturyzowanym raporcie klinicznym przy użyciu Skali Oceny Autyzmu Dziecięcego, Globalnej Skali Oceny Dzieci oraz raportu rodziców z Listą Kontrolną Leczenia Autyzmu (ATEC). Skala Clinical Global Impression – Improvement została również zastosowana 7 dni po leczeniu, aby ocenić ogólną poprawę objawów autyzmu. Chociaż nie było zmian w grupie z terapią pozorowaną (wartość wyjściowa w porównaniu z wartością po 7 dniach sesji), leczenie aktywne tDCS skutkowało złagodzeniem objawów. Stwierdzono statystycznie istotną poprawę nasilenia objawów ASD, zgodnie z punktacją Childhood Autism Rating Scale (7,9%) i ogólną punktacją ATEC (14% ogólna poprawa). W ramach ATEC odnotowano również znaczące zmniejszenie objawów w podskalach: Świadomość społeczna (12%), Świadomość sensoryczna i poznawcza (8,8%) oraz Problemy zdrowotne i behawioralne (27%), ale nie w Problemach językowych (<1%). Co więcej, 7 dni po sesji nastąpiła znaczna poprawa psychospołecznego funkcjonowania dzieci, ze wzrostem o 10% w Globalnej Skali Oceny Dzieci w stosunku do wartości wyjściowej. Nie podano informacji na temat poprawy na poziomie przedmiotowym dla miar ASD: Skali Oceny Autyzmu Dziecięcego lub ATEC. Jednak w odniesieniu do bardziej ogólnych miar funkcjonowania autorzy stwierdzili, że 90% dzieci w grupie z aktywnym tDCS (w porównaniu z 5% w grupie pozorowanej) poprawiło wyniki w skali Globalnej Skali Oceny Dzieci. Jeśli chodzi o wynik w skali Clinical Global Impression – Improvement, stwierdzono, że u 85% dzieci z grupy aktywnego tDCS doszło do „znacznej poprawy” (45%) lub „minimalnej poprawy” (40%), przy czym u tylko dwojga dzieci (10%) sklasyfikowano „minimalnie pogorszenie”. Dla kontrastu, w grupie pozorowanej u 35% dzieci odnotowano „znaczną poprawę” (15%) lub „minimalną poprawę” (10%), a u 35% pogorszenie (10% „minimalnie pogorszenie” i 25% „znaczne pogorszenie”).

Bezpieczeństwo

W niedawnym przeglądzie dotyczącym stosowania tDCS u dzieci i młodzieży Krishnan i in. (2015) poinformowali, że najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były zaczerwienienie, mrowienie i swędzenie – głównie w miejscach pod elektrodami i na początku stymulacji. Autorzy zalecają zachowanie szczególnej ostrożności, aby uniknąć dyskomfortu, zwłaszcza jeśli chodzi o stężenie elektrolityczne zastosowanego roztworu soli. W większości badań stosuje się powszechnie dostępny 0,9% roztwór NaCl, który przy 154 mmol / L jest nieco powyżej okna stężeń dla optymalnego komfortu określonego dla dorosłych (15–140 mmol / L). Biorąc pod uwagę większą wrażliwość skóry dzieci, wskazane może być zmniejszenie stężenia, aby uniknąć dyskomfortu lub ewentualnych uszkodzeń podczas stymulacji.

Masz dziecko chore na autyzm lub znasz rodziców takiego dziecka? Nie czekaj i umów się na terapię tDCS w Zachodniopomorskim Centrum Neuroterapii! Skorzystaj z leczenia bezpiecznego, skutecznego i opartego na najnowszych wynikach badań klinicznych. Tel. 503 526 907, Szczecin, 3 Maja 25-27, gabinet 311

To może Ciebie zainteresować

Aby umówić się na wizytę diagnostyczną i wstępną sesję terapeutyczną, prosimy o kontakt telefoniczny lub mailowy.

+48 503 526 907

centrumneuroterapii@gmail.com

Zachodniopomorskie Centrum Neuroterapii

ul. 3 Maja 25-27, piętro II, gabinet 311.
70-215 Szczecin
NIP: 8522666280