Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym w poprawie funkcji motorycznych w mózgowym porażeniu dziecięcym

Terapia tDCS jako skuteczne narzędzie do poprawy motoryki w dziecięcym porażeniu mózgowym

Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym (tDCS), forma nieinwazyjnej stymulacji mózgu, cieszy się dużym zainteresowaniem jako technika neuromodulacyjna z potencjałem zwiększania plastyczności kory mózgowej i poprawy funkcji motorycznych w szeregu schorzeń neurologicznych. Do skóry głowy przykładany jest stały prąd o niskim natężeniu, zwykle nad korą ruchową, a pobudliwość i hamowanie korowe zmienia się w zależności od parametrów stymulacji. Jednym ze schorzeń neurologicznych, które mogą skorzystać z neuromodulacyjnych efektów tDCS, jest dziecięce porażenie mózgowe (CP), w którym na funkcje motoryczne i rozwój wpływa uraz rozwijającego się mózgu. Ponieważ deficyty funkcjonalne ograniczają niezależność i jakość życia w perspektywie długoterminowej, możliwość wykorzystania tDCS jako uzupełnienia fizjoterapii w celu poprawy funkcji motorycznych jest atrakcyjną koncepcją.

Funkcja kończyny górnej

W badaniu pojedynczej sesji dostarczano anodowy tDCS (lub pozorowanego) do obszaru ruchowego kory mózgowej u dzieci ze spastyczną hemiplegią, wraz z 20 min treningiem motorycznym dotkniętego ramienia z ograniczeniem drugiego ramienia. Stosując analizę ruchu, zaobserwowano znaczne skrócenie całkowitego czasu trwania ruchu podczas ruchów sięgających zajętą ręką w grupie tDCS w porównaniu z grupą pozorowaną.

W dwóch badaniach przeprowadzono wiele sesji anodowego tDCS w CP. Auvichayapat i in. dostarczył tDCS w ciągu 5 dni. Chociaż w badaniu wymieszano uczestników z niedowładem połowiczym i diparetycznym, wszyscy mieli spastyczność prawej kończyny górnej. Nie ma jednak wzmianki o tym, czy oprócz tDCS odbywał się trening motoryczny. Chociaż autorzy odnotowali poprawę spastyczności (skala Tardieu) i jednego aspektu Testu Jakości Umiejętności Kończyny Górnej (QUEST), nie było grupy pozorowanej do porównania. Drugie randomizowane, podwójnie zaślepione badanie miało na celu ocenę zmian spastyczności w ciągu 5 kolejnych dni anodowego tDCS u dzieci ze spastyczną hemiplegią dotykającą prawe ramię. Oprócz tDCS uczestnicy zaangażowali się w „rutynową fizjoterapię”, w tym rozciąganie pasywne i aktywne, pozycjonowanie terapeutyczne i ćwiczenia aerobowe. Nastąpiła poprawa spastyczności barku, łokcia, nadgarstka i palców oraz poprawa biernego zakresu ruchu odwodzenia barku tylko w aktywnej grupie tDCS. Nie oceniano jednak miar funkcji aktywnego ruchu.

W dwóch randomizowanych badaniach z podwójnie ślepą próbą połączono 20 min tDCS z treningiem motorycznym, w tym z terapią ruchową wywołaną ograniczeniem (CIMT), w ciągu 10 sesji u dzieci z CP z połowiczym niedowładem. Zarówno aktywna, jak i pozorowana grupa wykazała znaczny wzrost oceny asystującej ręki (AHA), która mierzy funkcję oburęczną podczas zabawy lub zadań funkcjonalnych, ale nie było różnicy między grupami. Kirton i in. stwierdzili większą poprawę w zgłaszanych przez siebie wynikach (przy użyciu kanadyjskiego miernika wydajności pracy (COPM) dla aktywnej grupy tDCS, a wyższy odsetek uczestników osiągnął klinicznie istotną poprawę w tym zakresie w porównaniu z grupą pozorowaną.

Funkcja kończyny dolnej

Istnieją dwa badania dotyczące tDCS ukierunkowanego na czynność kończyn dolnych w CP. Jedno badanie dostarczyło 20 min tDCS w spoczynku do dominującej półkuli u uczestników z porażeniem połowiczym lub diparetycznym. Analiza ruchu została wykorzystana do oceny równowagi i chodu przed, bezpośrednio po stymulacji i 20 min później. Wystąpiło znaczne zmniejszenie kołysania się i zwiększenie prędkości chodu w grupie aktywnej stymulacji w porównaniu z grupą pozorowaną, ale bez zmiany miarowości. W drugim badaniu Lazzari i in. tDCS został dostarczony do kory ruchowej (autorzy nie precyzują, która półkula) przez 20 min w połączeniu z 20 minutowym treningiem mobilności z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (Xbox 360 z czujnikiem ruchu Kinect (Microsoft Corporation, Redmond, WA)). Trening w wirtualnej rzeczywistości polegał na chodzeniu z symulowanymi przeszkodami i bez nich. Równowagę statyczną oceniano za pomocą płytki siłowej. Autorzy zgłosili wzrost prędkości kołysania się bezpośrednio po interwencji w obu grupach.

W trzech badaniach oceniano wielokrotne sesje anodowego tDCS pod kątem promowania funkcji kończyn dolnych. Duarte i in. przeprowadził 10 sesji anodowego tDCS, w połączeniu z treningiem na bieżni u dzieci ze spastycznym CP. Uczestnicy byli wymieszani – z niedowładem połowiczym i diparetycznym. Interpretacja badania jest skomplikowana, ponieważ autorzy donoszą o zmianach w obrębie grupy i między porównaniami wyników grup osobno, zamiast używać mieszanej analizy wariancji lub wyników zmian. Niemniej jednak porównania wewnątrzgrupowe wykazały poprawę w skali Pediatric Balance Scale (PBS) tylko dla aktywnej grupy tDCS, a porównania między grupami wykazały, że grupa aktywna miała wyższy wynik PBS i mniejsze kołysanie niż grupa pozorowana, gdy oceniano ją po interwencji i po 1 miesiącu obserwacji. Podobnie, w grupie aktywnej nastąpiła poprawa w podsekcji mobilności Pediatric Evaluation Disability Inventory (PEDI), która jest subiektywną oceną sprawności funkcjonalnej w czynnościach życia codziennego.

Collange Grecco i in. wykorzystał wirtualną rzeczywistość do treningu chodu w połączeniu z 10 sesjami tDCS u dzieci ze spastycznym diparetycznym CP. Trening w wirtualnej rzeczywistości polegał na chodzeniu po symulowanym torze wyścigowym z różną prędkością (Xbox 360 z czujnikiem ruchu Kinect (Microsoft Corporation, Redmond, WA)). Uczestników zapytano, która kończyna dolna ma największe trudności podczas chodu. Głównym wynikiem pomiaru była kinematyka chodu z wykorzystaniem analizy ruchu. Wystąpiła większa poprawa prędkości chodu i miarowości w grupie tDCS w porównaniu do grupy pozorowanej, ale nie w przypadku żadnej z innych ocenianych zmiennych chodu. Mobilność, oceniana za pomocą PEDI, poprawiła się również w aktywnej grupie tDCS, ale nie w pozorowanej. Podobnie obiecujące wyniki uzyskali Lazzari i in., którzy połączyli tDCS z 20 minutowym treningiem mobilności z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości przez 10 sesji. Trening w wirtualnej rzeczywistości obejmował grę symulującą chód stacjonarny, wymagający całkowitego zgięcia biodra, kolana i kostki oraz przeniesienia ciężaru z jednej kończyny na drugą (Xbox 360 z czujnikiem ruchu Kinect (Microsoft Corporation, Redmond, WA)). Wykazano znacznie większą poprawę w PBS i Timed Up and Go (TUG) w grupie aktywnego tDCS w porównaniu z grupą pozorowaną. Nastąpiła również większa poprawa równowagi statycznej, ocenianej jako oscylacja środka nacisku.

To może Ciebie zainteresować

Aby umówić się na wizytę diagnostyczną i wstępną sesję terapeutyczną, prosimy o kontakt telefoniczny lub mailowy.

+48 503 526 907

centrumneuroterapii@gmail.com

Zachodniopomorskie Centrum Neuroterapii

ul. 3 Maja 25-27, piętro II, gabinet 311.
70-215 Szczecin
NIP: 8522666280