Terapia tDCS a zaburzenia lękowe

Terapia tDCS w leczeniu zaburzeń lękowych

Zgodnie z najnowszymi sugestiami, jednym z ważnych mechanizmów patologicznych w zaburzeniach lękowych jest nieadaptacyjna neuroplastyczność. Dowody na zmienioną neuroplastyczność wykazują badania dokumentujące hipoaktywację lewej kory czołowej i hiperaktywację prawej w lęku. Zgodnie z tymi przesłankami, tDCS może stanowić użyteczne narzędzie do przeciwdziałania odpowiednim wzorcom nieprzystosowawczej neuroplastyczności poprzez modulowanie patologicznej hipo/hiperaktywacji w odpowiednich populacjach klinicznych. Co więcej, powiązanie między regionami przedczołowymi a regionami podkorowymi zaangażowanymi w przetwarzanie zagrożenia i strachu (np. ciało migdałowate) jest kolejnym uzasadnieniem celowania w lęk poprzez modulację kory za pomocą tDCS. W rzeczywistości nieprawidłowości funkcjonalne ciała migdałowatego, kluczowego obszaru nerwowego „obwodu strachu”, zostały udokumentowane w kilku badaniach zaburzeń lękowych.

Przegląd dostępnych badań dotyczących tDCS w zaburzeniach lękowych

Przed przedstawieniem wpływu tDCS na zaburzenia lękowe w oparciu o klasyfikację DSM-5, trzeba zacząć od skupienia się na skuteczności tej techniki w modulowaniu lęku jako cechy, który jest częstym aspektem wszystkich zaburzeń lękowych. Ironside i in. zbadali wpływ tDCS na korę przedczołową na reakcję behawioralną na zagrażający bodziec (tj. uczestnicy musieli wykonać zadanie uwagi, które wymagało od nich ignorowania zagrażających rozpraszaczy twarzy) u osób z cechą lękową. Dodatkowo, pomiar aktywacji ciała migdałowatego związaną z zagrożeniem, która jest kluczowo zaangażowana w generowanie strachu, uzyskano za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI). Do tego podwójnie zaślepionego, wewnątrzobiektowego, randomizowanego badania klinicznego włączono osiemnaście kobiet z wysokimi cechami lęku (średnia wieku = 23,1; przedział wiekowy 18–42 lata). Wysoki lęk jako cechę zdefiniowano jako wynik powyżej 45 punktów w Inwentarzu Stanu i Cechy Lęku Spielbergera (STAI), który mierzy nasilenie obecnych objawów lęku i uogólnioną skłonność do lęku. Lęk związany z cechą został dodatkowo potwierdzony za pomocą ustrukturyzowanego wywiadu klinicznego dotyczącego zaburzeń DSM-IV. Zgodnie z kolejnością zrównoważoną, tDCS aktywny vs. pozorowany zastosowano na lewą i prawą korę mozgową, w dwóch pojedynczych sesjach, w odstępie jednego miesiąca. Bezpośrednio po (około 7 minut) zakończeniu tDCS uczestnicy rozpoczęli emocjonalne zadanie z fMRI z wyrazem twarzy wyrażającym lęk lub neutralność, w celu zbadania aktywacji ciała migdałowatego podczas wykonywania kontroli uwagi nad bodźcami strachu. Wyniki wykazały zmniejszony wpływ zagrażających rozpraszaczy na dokładność zadań po tDCS. Aktywny tDCS w porównaniu z pozorowanym poprawił dokładność działania przy niskim obciążeniu uwagi, zmniejszając czujność na zagrożenie. Co ważne, tej poprawie behawioralnej towarzyszyła zmniejszona aktywacja ciała migdałowatego i zwiększona aktywacja korowa (regionów czołowych i ciemieniowych) w odpowiedzi na przerażające rozpraszacze twarzy. Badanie to jest doskonałym przykładem eksploracji mechanizmów neuropoznawczych tDCS dotyczących przetwarzania strachu. Dostarcza nie tylko informacji o zmianach procesów psychologicznych poprzez tę interwencję, ale także sugeruje odpowiednie mechanizmy fizjologiczne, w tym redukcję aktywności ciała migdałowatego, która jest istotna dla wywoływania strachu, przez zmienioną aktywność przedczołową generowaną przez tDCS.

TDCS w leczeniu lęku napadowego (PD)

Lęk napadowy (PD) jest klasyfikowany jako zaburzenie lękowe charakteryzujące się nawracającymi atakami paniki z kilkoma objawami, takimi jak kołatanie serca, pocenie się, drżenie, nudności, zawroty głowy, derealizacja i depersonalizacja. Zaburzenie to charakteryzuje się zmianą aktywności kluczowych obszarów czołowych i limbicznych, takich jak przyśrodkowa kora przedczołowa i ciało migdałowate. Ostatnie badania obrazowe udokumentowały zmiany jeszcze bardziej rozbudowanej sieci mózgowej, w tym obszarów czuciowych kory potylicznej, ciemieniowej i skroniowej oraz wyspy.

Leczenie PD za pomocą tDCS zostało udokumentowane przez studium przypadku przeprowadzone przez Shiozawa i in. W tym badaniu kobieta w średnim wieku była leczona dziesięcioma sesjami stymulacji (raz dziennie, pięć sesji w tygodniu, przez 2 tygodnie). Skala Lęku Hamiltona (HAS) wykazała istotne zmniejszenie objawów lękowych w porównaniu z wynikami wyjściowymi. Co więcej, ten wzorzec pozostał stabilny po 30 dniach obserwacji.

TDCS w leczeniu zaburzeń lęku społecznego (SAD)

SAD charakteryzuje się wyraźnym strachem, niepokojem lub unikaniem interakcji społecznych, w tym sytuacji, w których ktoś jest analizowany lub sytuacji, w których jest się w centrum uwagi. Stwierdzono, że w to zaburzenie biorą udział zmiany funkcjonalne i strukturalne kilku regionów nerwowych, w tym zakrętu wrzecionowatego, wzgórza, ciała migdałowatego, wyspy, kory przedniego zakrętu obręczy (ACC), a także prążkowia i kory czołowej. Wskazuje to, że SAD, poza zaangażowaniem głównych regionów istotnych dla strachu i lęku, charakteryzuje się patologicznymi zmianami w wielu dodatkowych regionach zaangażowanych w przetwarzanie sensoryczne i kontrolę uwagi.

Heeren i in. przeprowadzili protokół z podwójnie ślepą próbą u młodych kobiet z diagnozą SAD w DSM-5. Uczestnicy otrzymali pojedynczą sesję aktywnego lub pozorowanego tDCS podczas przeprowadzania zadania oceniającego tendencyjność uwagi (AB). To zadanie zostało wybrane ze względu na dowody, że SAD jest powiązany i utrzymywany przez AB w zagrożeniu społecznym. Wyniki dokumentują znaczny spadek AB dla zagrożenia podczas aktywnego tDCS w porównaniu z odpowiednimi warunkami stymulacji pozorowanej.

TDCS w leczeniu uogólnionego zespołu lękowego (GAD)

Pacjenci dotknięci GAD charakteryzują się uporczywymi i nadmiernymi zmartwieniami o wiele różnych rzeczy, takich jak praca, rodzina lub pieniądze. Opisano patologicznie zmienione wzorce aktywacji neuronalnej/przedniej kory zakrętu obręczy (sg/rACC) i przyśrodkowej kory przedczołowej (mPFC) oraz zmiany aktywności ciała migdałowatego i hipokampu.

Shiozawa i in. przeprowadzili pierwsze pojedyncze studium przypadku tDCS u kobiety w średnim wieku dotkniętej GAD. Autorzy wykonali 15 kolejnych sesji tDCS raz dziennie (z wyjątkiem weekendów). Objawy lękowe mierzone za pomocą HAS i Beck Anxiety Inventory (BAI) uległy znacznej poprawie po 15 dniach leczenia. Poprawa ta pozostała stabilna podczas obserwacji po 30 i 45 dniach.

W nowszym badaniu (Movahed i in.) 18 pacjentów dotkniętych GAD (46% kobiet i 64% mężczyzn) zostało losowo przydzielonych do aktywnego tDCS, farmakoterapii (n = 6) lub pozorowanej stymulacji (n = 6) w kontrolowanym, podwójnie zaślepionym badaniu w grupach równoległych. Objawy mierzono za pomocą HAS. Interwencja spowodowała znaczną poprawę wskaźnika lęku w grupach tDCS i farmakoterapii w porównaniu z grupą pozorowaną. Różnica między aktywnymi metodami interwencji nie była istotna.

Wreszcie Lin i in. przeprowadzili randomizowane, kontrolowane placebo badanie z pojedynczą ślepą próbą, w którym u 20 pacjentów z rozpoznaniem GAD badano wpływ tDCS na korę przedczołową. Pacjenci z grupy realnej stymulacji (n = 10) otrzymywali 10 dni stymulacji o natężeniu prądu 2 mA przez 20 min dziennie. Skale oceny Hamiltona dla lęku (HAMA) i depresji (HAMD) zostały ocenione na początku leczenia, 2 tygodnie, 4 tygodnie i 8 tygodni po rozpoczęciu leczenia. Stwierdzono znaczną poprawę wyników HAMA w grupie rzeczywistej stymulacji 2, 4 i 8 tygodni po rozpoczęciu leczenia, podczas gdy w grupie, która otrzymała pozorowany tDCS, nie odnotowano poprawy objawów. Podsumowując, dostępne wyniki badań sugerują korę przedczołową jako potencjalny cel leczenia GAD za pośrednictwem tDCS.

TDCS w leczeniu fobii swoistych (SP)

Fobia swoista (SP) odnosi się do stanu klinicznego charakteryzującego się wyraźnym strachem, niepokojem lub unikaniem określonych okoliczności/sytuacji, takich jak zwierzęta, otoczenie i inne. Wyniki badań neuroobrazowych sugerują, że SP charakteryzuje się zwiększoną aktywacją w obrębie wyspy, DLPFC, ACC, jądra migdałowatego i kory przedczołowej/oczodołowo-czołowej podczas przetwarzania sytuacji związanych z fobią w porównaniu z grupą kontrolną.

Palm i in. niedawno przeprowadzili pierwsze otwarte pilotażowe badanie tDCS na 8 dorosłych pacjentach dotkniętych fobicznymi zawrotami głowy (PPV) w celu modulowania objawów związanych z chorobą (zawroty głowy). Zastosowano anodowy tDCS 2 mA, raz dziennie przez 5 kolejnych dni. Do oceny objawów użyto Skali Objawów Zawrotów głowy (VSS), Inwentarza Upośledzenia Zawrotów głowy (DHI) oraz Szpitalnej Skali Lęku i Depresji (HADS). Ogólnie rzecz biorąc, rezultaty wykazały znaczną redukcję wyników DHI. Ponadto stwierdzono, że wskaźniki lęku i depresji poprawiły się umiarkowanie, jednak nie znacząco.

Podsumowując, według przeglądu wszystkich opublikowanych badań (N = 6) badających skuteczność terapeutyczną tDCS w leczeniu zaburzeń lękowych, terapia ta jest obiecującym podejściem terapeutycznym. Potrzebne jednak są kolejne badania z większą ilością próbek i projektem kontrolnym, ale ugruntować dotychczasowe odkrycia.

To może Ciebie zainteresować

Aby umówić się na wizytę diagnostyczną i wstępną sesję terapeutyczną, prosimy o kontakt telefoniczny lub mailowy.

+48 503 526 907

centrumneuroterapii@gmail.com

Zachodniopomorskie Centrum Neuroterapii

ul. 3 Maja 25-27, piętro II, gabinet 311.
70-215 Szczecin
NIP: 8522666280